الشيخ أبو الفتوح الرازي
194
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
و آسمان ششم بر لون ياقوت سرخ آفريد و نامش « غاروس » ( 1 ) است و آن ، جاى كر و بيان است ، جند اللَّه الاكبر ، لشكر مهترين خداى ، و در آن جا هفتاد هزار فريشتهاند خداى را تعالى ، هر فريشته اى را هفتاد هزار فريشتهء ( 2 ) زير دستند ، و آن ( 3 ) فريشتگانند كه خداى تعالى ايشان را به مصالح بندگان و كارهاى دنيا بفرستد . و آسمان هفتم از درّ سپيد بيافريد ، و نام او « رفيع » است ، در آن جا خداى را تعالى هفتصد ( 4 ) هزار فريشته است ، هر يكى از ايشان چندان زير دستان دارند از فريشتگان كه عدد قطرهء ( 5 ) باران و ريگ بيابان و برگ درختان . و از آسمان هفتم تا جايى كه آن را « مرمويا » گويند ، پانصد ساله راه است . در آن جا رؤساء الملائكه باشند با عظم خلق ، و حملة العرش از ايشانند ، عبادت ايشان نظر در عرش است . يك ساعت نظر ( 6 ) از عرش بر نگيرند ، و آواز به تسبيح و تهليل برداشته ، اگر يكى از ايشان يك پرّ باز كند ، همهء دنيا به يك پر بپوشد ، و بالاى آن ابرى است كثافهء ( 7 ) آن چندان است كه كثافهء ( 8 ) هفت آسمان و هفت زمين ، و عرشى بالاى آن است در علَّيّين ، و حدّ و نهايت ( 9 ) جز خداى تعالى نداند . روايتى ديگر از ربيع انس است كه گفت : خداى - عزّ و جلّ - آسمان دنيا از موجى مكفوف آفريد ، و آسمان دوم از سنگ آفريد ، و آسمان سوم از آهن آفريد ، و چهارم از مس ، و پنجم از سيم ، و ششم از زر ، و هفتم از ياقوت . عبد اللَّه عبّاس گفت : خداى تعالى آسمان دنيا مقبّب آفريد ، و اقطار و جوانب آن در آسمان دوم بست ، و دوم در سوم تا به هفتم . و آسمان هفتم در عرش بست ، پس عماد آسمان از بالا ساخت ، براى آن گفت [ 52 - پ ] : بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ( 10 ) . ابو هريره روايت كرد كه : يك روز رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - در آمد ، اصحابان خود را گفت : فيم انتم ، در چه كارى شما ؟ گفتند : يا رسول اللَّه !
--> ( 1 ) . مج ، فق ، وز ، ها : عاروس ، دب : عاروش ، آج ، لب ، مب ، مر : عارو . ( 2 ) . دب ، آج ، لب ، مر ديگر . ( 3 ) . آج ، لب ، فق آن . ( 4 ) . مج ، لب ، فق ، وز : هفصد . ( 5 ) . مر : قطرات . ( 6 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، وز ، فق ، مب : چشم . ( 7 ، 8 ) . مج ، آج ، لب ، مر : كثافت . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها آن . ( 10 ) . سورهء رعد ( 13 ) آيهء 2 ، سورهء لقمان ( 31 ) آيهء 10 .